Üzüm

Kütük ve asmalarda yetişen bir meyvedir. Tazesi gibi, kurusu da yenir. Suyu, sirke, pekmez, şıra şarap, ispirto yapmaya yarar.

Anayurdunun Ege Bölgesi ve Ege adaları olduğu sanılmaktadır. Çok eski çağlardan beri bilinir. Üzüm veren bitkiye asma denir. Her toprakta yetişir. Fakat dikkatli bir bakım ister. Kuru toprağı arar. Asmalar tohum, daldırma ve aşı ile çoğaltılır. En verimli üretim yolu aşıdır. Şekil, irilik, renk ve cinsine göre türleri ayrılır. Çekirdeksiz olanları da yetiştirilmiştir.

Türkiye'deki başlıca cinsler çavuş, razaki, yapıncak, altıntaş, keçi memesi ve müşküle diye anılır. En çok Batı Anadolu ve Ege Bölgeleri ile güney Anadolu'da yetiştirilir. Bir kısmı kurutularak ihraç edilir. Türkiye'de yetiştirilen üzümler, sofralık, şıralık ve pekmezlik, şaraplık, kurutmalık olmak üzere dörde ayrılır. Trakya Bölgesindeki üzümler sofralık ve şaraplıktır. En çok çavuş, değirmendere karası, müşküle, razaki türleri yetiştirilir. Büyük çoğunluğu şarap imalinde kullanılır.

Karadeniz Bölgesinde Safranbolu ve Tosya dolaylarında yetiştirilen üzümler çavuş, hafızali, kuşüzümü gibi çeşitlerdir. En iyi üzümlerimiz Ege Bölgesinde yetiştirilir. Sofralık türlerin başında aydın karası, çekirdeksiz, razaki, tavşan yüreği başta gelir. Çekirdeksiz, aşikara, razaki ve deli kara gibi türler kurutmalık olarak kullanılır. Hamburg misketi de yabancı sofra üzümlerindendir. Ege'nin şaraplık üzümleri ise beylerce, çekirdeksiz, bornova misketi, çal karasıdır.

İç Anadolu Bölgesi üzümleri kalın kabuklu ve tatlı olur. Başlıca sofralık çeşitleri aküzüm, amasya, avukçu, balbal'dır. Sergi ve razaki kurutmalık, çatalkara, hasandede ve kalecik şaraplık olarak kullanılır. Güney Anadolu üzümcüleri turfanda üzüm yetiştirir. Güneydoğu Anadolu'da ise üzümcülük çok gelişmiştir. Özellikle Gaziantep bağcılıkta çok ileridir. En önemli türleri ise, ağın, besni, çavuş, dımışk», horozkarası, marzıvat ve bamba'dır. Doğu Anadolu'da da, Erzincan, Ardağan, İğdır'da bağcılık yapılır.

Üzümler genellikle asmada yetiştirilir. Hemen hemen her toprakta yetişir. Fakat bakımı zordur. Aksi halde külleme vs. gibi hastalıklar olur. verim ve kalite düşer. Üzümün şekli, rengi ve büyüklüğü çeşitlerine göre değişir. Çekirdekli veya çekirdeksiz cinsleri vardır. Olgun üzüm meyveleri yeşil, sarı veya mor renklerde olabilir. Memleketimizde üzüm çeşitlerinin başında razaki, çavuş, kürt, müşküle, misket, keçi memesi, çekirdeksiz, yapıncak gelir.

Üzüm iyi bir gıda maddesidir. Üzüm, şekerler, organik asitler, B ve C vitaminleri, tanen taşır. Tıpta idrar arttırıcı, sindirim kolaylaştırıcı, müshil ve kuvvet verici olarak kullanılır. Taze üzümün sıkılmasıyla elde edilen usareye şıra denir. Kuvvet verici ve gıda olarak kullanılır. Şıranın ısıtılarak koyulaştırılmasıyla pekmez, bunun da yoğunlaştırılmasıyla bulama elde edilir. Ayrıca, üzüm şırasından çeşitli yiyeceklerde istifade edilir.

Sözlükte "üzüm" ne demek?

1. Asmanın, taze ya da kuru olarak yenilen ve salkım durumunda bulunan meyvesi.

Üzüm kelimesinin ingilizcesi

n. grape
pref. staphylo

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç